Stofzuigerzak De Wereld Draait Door

StofzuigerkunstDoor: Stine JensenOf ik mijn stofzuigerzak wil opsturen voor een foto. Het intrigerende verzoek kwam van een jonge kunstenaar, Merlijn van der Wardt. De stofzakloze stofzuiger is in de maak, schreef hij in een begeleidend briefje. En nu gaat stofzuigerzak gaat in de toekomst wellicht verdwijnen. Daarom wil hij dat ding en de inhoud voor het nageslacht kunstzinnig vastleggen.Hij is niet geïnteresseerd in zomaar wat stofzuigerzakken van willekeurige mensen, maar mikt op de afvalresten van onder meer het NAI, de studio van De Wereld Draait Door, Paleis het Loo enzovoort. En die van mij dus. De stofzuigerzak van een filosoof.De voorbeeldfoto’s die hij mee stuurde zagen er trouwens prachtig uit – met goed licht lijkt het net een Rembrandt, dat bergje afval. Ze nodigen ook uit tot goed uitkijken. Blinkt daar iets? Is er een oorbel meegezogen? Ook in het kader van het thema van de Maand van de Filosofie,  ‘Het Echte Leven’, vind ik het een interessant idee. Merlijns aanname is ook deze: laat me je stofzuigerzak zien, en ik zeg je wie je bent. Onze identiteit schuilt mogelijk in de diepste krochten van ons afval. Dat is wie we echt zijn. Tot stof zullen wij wederkeren. Dat nu, is een prikkelende filosofische gedachte.Ik beken: ik heb al twee jaar geen stofzuigerzak aangeraakt, want in het bezit van een grondige schoonmaakster, die ze wisselt. Geen idee dus wat er in zit. Het kan genant zijn, dat besef ik me. Van alle mensen, verzamelt de schoonmaker immers bij uitstek intieme kennis over mensen. De film YES (Sally Potter) opent met een geestige scene waarin een schoonmaakster vertelt wat zij dankzij het afval allemaal weet over het echtpaar van het huis waarin ze schoonmaakt. Dat ze apart slapen (twee keer beddengoed). Dat meneer een minnares heeft zonder dat zijn vrouw dat weet (vreemde parfumgeuren die uit de lakens opstegen terwijl mevrouw een tijd op reis was). Dat zij nogal veel crème gebruikt. Dat hun dochter stiekem seksboekjes leest.  Intieme kennis over de inhoud van het afval geeft de werkende onderklasse een zekere macht. Het is daarom van groot belang – zeker als je een belangrijke functie hebt - dat je je schoonmaakpersoneel kunt vertrouwen. Voor je het weet verdwijnt er een usb-stick of lekt er iets uit naar de pers.  De schoonmaakster laat alle sporen verdwijnen, bijvoorbeeld in zo’n stofzuigerzak. Om die redenen denk ik niet dat Van der Wardt de stofzuigerzak van Paleis het Loo te pakken krijgt. Een nette Koninklijke familie produceert in de fantasie om te beginnen überhaupt geen afval, laat staan dat zij die zullen tonen in het openbaar.Wie of wat verschijnt er na het omkeren van mijn stofzuigerzak? In het beste geval zien we natuurlijk meteen een afbeelding De Denker. Omringd door nagelresten van een kleuter en Merci-chocoladepropjes. Zou er  eigenlijk veel verschil zijn tussen mijn stofzuigerzak en die van Paleis het Loo? Dat komen we waarschijnlijk nooit te weten. Maar de Stofzuigerzak van de Filosoof zit er straks mooi tussen.©www.stinejensen.nlfilosofiemagazine

fotograaf: 
Merlijn van der Wardt