Dem Deutschen Volke

Eva Gjaltema zocht in haar fotografie altijd al een combinatie tussen –min of meer- haar eigen leven en bijeengezocht archiefbeeld, dus het lag voor de hand dat zij, na haar verhuizing naar Duitsland in samenhang met het moederschap, een reeks beelden zou maken waarin deze thema’s terugkomen. De beelden lijken confronterend, waarschijnlijk omdat ze –zeker in combinatie van beeld en tekst- doen denken aan eerdere collages over Duitsland. Maar bij nadere bestudering ervan, moet je eerder vaststellen dat het beelden zijn waarin de twijfel doorklinkt, ook als je de gekozen titel in aanmerking neemt: Dem Deutschen Volke, Aan het Duitse volk....
Bij een verkleurde foto van een zwangere vrouw –wier gezicht symbolisch vervangen is door een verwijzing naar het moederschap: het zogen- is in haar schaduw een soort doorkijkje aangebracht waarin we het Duitse Rijksdaggebouw herkennen. Zij het, dat het niet het opgeknapte en gerenoveerde symbool van de Duitse eenwording is, maar het stukgeschoten gebouw dat in het platgebombardeerde Berlijn overeind bleef na de oorlog. Kritisch? Ja ook, maar ook wel wrang: het is een beeld dat zowel Fernweh als over Heimweh gaat, het lot eigenlijk van iedere emigrant: Je verheugt je op het nieuwe, terwijl je tezelfdertijd grote twijfels hebt over wat je achter je laat als wat je tegemoetgaat. Zoals ook het moederschap dat met zich meebrengt. Zoals het is als je je tussen verschillende generaties bevindt, moeder en kind tegelijkertijd. Tussen historie en toekomst in Duitsland. Het is een beeld dat in meer interpretaties laat zien wat het is om je tussen verleden en heden te bevinden.

 

Anthon Fasel 

 

fotograaf: 
Eva Gjaltema